Font thực chất là gì
Một file font (OTF hoặc TTF) chứa đường viền vector của từng ký tự, độ rộng của ký tự đó, các điều chỉnh khoảng cách cho những cặp chữ cụ thể (kerning), cùng một số tên và thiết lập. Khi bạn gõ, máy tính đặt các đường viền đó nối tiếp nhau.
Vì vậy, tạo font gồm ba việc: vẽ các ký tự, chỉnh khoảng cách để chữ trong từ trông đều nhau, và biên dịch tất cả thành một file mà máy tính có thể cài đặt.
Lên kế hoạch cho bộ ký tự
- Font tối thiểu dùng được: A–Z, a–z, 0–9 và các dấu câu cơ bản. Khoảng 95 ký tự.
- Ngôn ngữ của bạn: thêm các chữ có dấu (é, ñ, ç, ã…). Nhiều công cụ, kể cả Affont, có thể ghép chúng từ chữ gốc và dấu. Riêng tiếng Việt cần thêm ă, â, đ, ê, ô, ơ, ư và các chữ mang dấu thanh (ấ, ề, ổ, ữ, ợ…), nên bộ ký tự sẽ dài hơn đáng kể; trong Affont, bạn có thể thêm từng ký tự còn thiếu vào phần ký tự bổ sung.
- Font tiêu đề hay font đọc: font display cho tiêu đề và logo có thể giàu cá tính và chỉ cần chữ hoa. Font để đọc văn bản cần chữ thường và spacing cẩn thận.
- Phần bổ sung: chữ ghép (fi, fl, hoặc những tổ hợp của riêng bạn) và ký tự thay thế giúp font viết tay trông tự nhiên hơn.
Vẽ các chữ cái
Từ chữ viết tay. Viết từng ký tự lên giấy bằng bút lông đầu to, viết vài lần rồi chọn chữ đẹp nhất. Scan hoặc chụp ảnh trang giấy dưới ánh sáng đều, đặt vào ứng dụng thiết kế và đồ lại từng chữ bằng Pen Tool hoặc Pencil Tool. Bạn cũng có thể viết trực tiếp bằng bảng vẽ (tablet) và cọ vector.
Vẽ từ đầu. Dựng chữ bằng các hình khối và Pen Tool. Bắt đầu với n, o, H và O để định độ đậm và tỉ lệ, rồi tận dụng lại các bộ phận: từ n bạn có h, m và u, còn từ o bạn có b, d, p và q.
Với Affont, bạn vẽ trong Affinity, trên một template với mỗi ô cho một ký tự và các đường hướng dẫn cho baseline, x-height và cap height. Nếu chưa dùng bao giờ, hãy xem cách tạo font chữ trong Affinity.
Chỉnh spacing và kerning
Spacing là thứ giúp font trông chuyên nghiệp. Mỗi chữ có khoảng trống ở bên trái và bên phải (side bearing). Hãy chỉnh chúng trước, thử bằng các chuỗi như “nnonoonn” và “HHOHOOHH”.
Sau đó chỉ thêm kerning ở những cặp chữ vẫn trông chưa ổn, như AV, To, LT và Yo. Affont cho phép bạn kéo một chữ lại gần chữ khác trên văn bản mẫu, và có kerning tự động để làm điểm khởi đầu.
Thử với chữ thật
Cài font và gõ văn bản thật: pangram, tức câu có đủ mọi chữ cái (“The quick brown fox jumps over the lazy dog”), tên của bạn, một đoạn văn, ở cỡ chữ lớn và nhỏ. Nếu font đã có đủ chữ tiếng Việt, hãy gõ thêm một đoạn tiếng Việt nhiều dấu. Những lỗi không thấy khi xem từng chữ sẽ lộ ra ngay khi ghép thành từ. Với Affont, font được cài mỗi lần bạn gửi, nên bạn có thể thử trong Affinity ngay khi đang thiết kế.
Xuất OTF hoặc TTF
Với các ứng dụng thiết kế và hầu hết mục đích sử dụng, OTF là lựa chọn tốt nhất. TTF tương thích tốt nhất với phần mềm cũ. Với website, hãy xuất WOFF2. Điền thông tin font (tên họ font, nhà thiết kế, phiên bản, giấy phép) trước khi chia sẻ.
Chi phí bao nhiêu?
Affinity được tải miễn phí cho Windows và macOS. Affont trả một lần $24, không thuê bao, và dùng được trên 3 thiết bị. Số lượng font bạn tạo không bị giới hạn, và tất cả đều thuộc về bạn.
Ai sở hữu font?
Bạn. Font do chính bạn vẽ là tác phẩm của bạn: bạn có thể dùng nó trong dự án thương mại, bán hoặc tặng miễn phí. Hãy chọn một giấy phép (ví dụ chỉ dùng trên máy tính, hay dùng cả cho web) và ghi vào thông tin font để người mua biết họ được làm gì với nó.